Jak przygotować się do nagrania w studiu

Ten poradnik powstał z tego, co widzimy na sesjach: z pytań zadawanych w drzwiach studia i z rzeczy, które przy pierwszym nagraniu zaskakują prawie każdego. Napisaliśmy go tak, żebyś w dniu zdjęciowym myślał wyłącznie o tym, co masz do powiedzenia. Resztą zajmujemy się my. Najlepiej przeczytać go dwa dni przed sesją, bo kilka rzeczy z tej listy trzeba przygotować wcześniej.

Odliczanie: co i kiedy

Rozpiska zakłada, że nagrywasz kilka odcinków w jednej sesji. Przy jednym odcinku wszystko zostaje takie samo, tylko garderoby potrzebujesz mniej.

Sen i energia

Kiedy nagrywasz kilka odcinków jednego dnia, widz obejrzy je osobno i porówna ze sobą. To znaczy, że ostatni odcinek musi wyglądać i brzmieć tak samo dobrze jak pierwszy. Nie decyduje o tym kawa na planie, tylko poprzedni wieczór.

Kamera widzi zmęczenie, zanim usłyszy je mikrofon: cienie pod oczami, cięższe powieki, wolniejsze tempo, dłuższe szukanie słowa. Montaż wytnie pomyłkę, ale nie doda energii, której nie było.

Zrób wieczór wcześniej:

• Siedem do ośmiu godzin snu. Połóż się godzinę wcześniej niż zwykle, nie trzy, bo i tak nie zaśniesz na zapas.
• Kolacja trzy godziny przed snem. Późna kolacja to refluks, a refluks to poranna chrypka.
• Woda przez cały dzień, niegazowana, w temperaturze pokojowej.
• Spakuj się wieczorem. Poranne szukanie koszuli kosztuje więcej energii, niż się wydaje.
• Jeśli łapiesz chrypkę, herbata z miodem i imbirem, dwa razy w ciągu dnia.

Odpuść sobie:

• Alkohol. Głos brzmi wyraźnie gorzej, a twarz jest bardziej opuchnięta. Słychać to i widać.
• Nocne poprawianie scenariusza. To, czego uczysz się o pierwszej w nocy, i tak nie zostanie w głowie, a zabierze jutrzejszą energię.
• Głośne miejsca i krzyk. Fałdy głosowe potrzebują doby, żeby się zregenerować.
• Ciężkie śniadanie. Po obfitym posiłku głos siada w czterdzieści minut.
• Trzecia kawa. Pierwsza pomaga, trzecia wysusza gardło i przyspiesza mowę.

Najczęstszy powód, dla którego dzień zdjęciowy się rozjeżdża, to nie technika i nie trema, tylko zmęczony mówca, który w trzecim odcinku gubi wątek i prosi o powtórkę co drugie zdanie.

Głos

Mikrofony, na których nagrywamy, słyszą wszystko: przełykanie śliny, suche gardło, oddech, szelest rękawa. To dobra wiadomość, bo nie musisz podnosić głosu ani „mówić do mikrofonu". Mów normalnie, jak do jednej osoby siedzącej naprzeciwko.

• Nawodnienie działa z dobowym wyprzedzeniem. Szklanka wypita pięć minut przed nagraniem nie zdąży zadziałać.
• Woda niegazowana, w temperaturze pokojowej. Lodowata napina krtań, gazowana kończy się odbijaniem w połowie zdania.
• Bez mleka i słodkich napojów tuż przed nagraniem. Zagęszczają ślinę, a mikrofon rejestruje wtedy mlaskanie, którego montaż nie usunie.
• Pięć minut rozgrzewki, na głos i z przesadą, w samochodzie albo w garderobie. Nikt nie widzi, a mikrofon słyszy różnicę. Realizator chętnie przejdzie ją z Tobą. Rytuał krok po kroku: rozdział 9 Poradnika Podcastera.
• Nie krzycz do kamery. Zmęczysz głos w pierwszej godzinie, a zostały jeszcze kolejne odcinki.
• Nazwiska, nazwy własne, liczby i skróty, których nie chcesz przekręcić, wypisz na kartce i miej pod ręką. To najczęstszy powód powtórek.

Pełny trening znajdziesz na stronie Głos i dykcja: rozgrzewki 5 i 12 minut, 40 łamańców i plan na 30 dni.

Co założyć

Zacznij od tła. Jeśli nagrywasz na ciemnym tle, najlepiej wyglądają średnie i nasycone tony: wychodzisz z tła zamiast w nim znikać. Czysta czerń zlewa się z tłem i gubi kontur sylwetki, a śnieżna biel przepala się w świetle reflektorów. Przy jasnym tle zasada jest odwrotna, więc zapytaj nas, w której sali nagrywasz, zanim spakujesz walizkę.

Sprawdza się najlepiej:

• Jednolite, nasycone kolory: granat, głęboki błękit, butelkowa zieleń, bordo, rdzawy, ciepła szarość.
• Matowe tkaniny z lekką strukturą: bawełna, wełna, dzianina. Struktura daje głębię, połysk daje problem.
• Warstwa wierzchnia: marynarka, kardigan, koszula na T-shircie. Porządkuje sylwetkę i daje montażowi ładniejszy plan bliski.
• Marynarka albo koszula: mikrofon krawatowy przypinamy do klapy lub kołnierzyka. Do T-shirtu nie ma go gdzie przypiąć.
• Więcej ubrań na zmianę, to bardzo ważne. Zapasowa góra w torbie, a przy kilku odcinkach tyle wierzchnich warstw, ile odcinków. Kawa na planie zdarza się rzadko, ale się zdarza.

Czego unikać:

• Drobna kratka, cienkie prążki, jodełka. Dają efekt mory, czyli migotanie obrazu, którego nie da się naprawić w montażu.
• Śnieżna biel i czysta czerń, z powodów opisanych wyżej.
• Jaskrawa zieleń, jeśli w studiu pracujemy na tle wymagającym kluczowania.
• Satyna, jedwab i błyszczące syntetyki. Plama światła wędruje przy każdym ruchu.
• Szeleszczące materiały. Mikrofon nagrywa każdy ruch ramienia.
• Duża biżuteria. Łańcuchy i duże kolczyki, które obijają się o siebie, słychać w mikrofonie, a bransoletki stukają o blat.
• Logotypy obcych marek na ubraniu.

Ile zestawów wziąć

To jedna rzecz, której prawie nikt nie planuje, a decyduje o tym, czy widz odbierze materiały jako osobne odcinki, czy jako jedno długie nagranie pocięte na kawałki. Zasada jest prosta: tyle wierzchnich warstw, ile odcinków nagrywasz. Spodnie mogą zostać te same, rzadko są w kadrze. Jeśli cykl ciągnie się przez kilka dni zdjęciowych, zrób telefonem zdjęcie kompletu: pięć sekund, które ratuje ciągłość.

Uwaga na ciągłość. Jeśli jeden odcinek nagrywasz w dwóch terminach, musisz wyglądać identycznie: ten sam zestaw i ta sama fryzura. Zdjęcie kompletu telefonem zajmuje pięć sekund i ratuje montaż.

Twarz, włosy, okulary

• Puder matujący to minimum, także dla panów. Skóra pod reflektorami odbija światło i w wysokiej rozdzielczości widać każdy błysk. Stanowisko do makijażu jest na miejscu.
• Fryzjer dzień wcześniej, nie tego samego ranka. Świeże cięcie potrzebuje doby, żeby przestać wyglądać na świeże cięcie. To samo dotyczy zarostu.
• Okulary te, w których chodzisz na co dzień. Powłoka antyrefleksyjna jest idealna. Fotochromy zostaw w domu, bo pod naszym światłem ściemnieją i zabiorą Ci oczy.
• Bez świeżej, mocnej opalenizny i samoopalacza na kilka dni przed sesją. Kolor skóry potrafi wyjść nierówno.
• Wyjmij z kieszeni klucze, monety i telefon. Odznaczają się w kadrze i brzęczą.

Treść

Nie ucz się na pamięć, znaj strukturę

Materiał wygłoszony z pamięci brzmi jak materiał wygłoszony z pamięci: słychać recytację i widać oczy szukające następnego zdania. Znacznie lepiej działa znajomość struktury. Wiesz, jakie masz trzy przystanki i dokąd zmierzasz, a słowa dobierasz na bieżąco.

Struktura, która sprawdza się w większości formatów:

• Obietnica. Po co widz ma zostać i co będzie umiał na końcu.
• Treść. Trzy do pięciu bloków, każdy z jednym konkretnym przykładem. Przykład zapada w pamięć, definicja nie.
• Podsumowanie. Trzy zdania, które widz mógłby zapisać.

Rozgrzewka merytoryczna w drodze. Przez pięć minut opowiedz komuś na głos, o czym jest dzisiejszy odcinek: pasażerowi albo asystentowi AI w trybie głosowym. Rozgrzewasz głos i pamięć jednocześnie, a do studia wchodzisz w połowie rozmowy.

Prompter jest po Twojej stronie

Jeśli zamawiasz prompter, obsługuje go realizator, który jedzie za Tobą, a nie odwrotnie. Nie musisz dostosowywać się do tempa przewijania i nie ma czegoś takiego jak „uciekł mi tekst".

• Pisz tak, jak mówisz. Krótkie zdania, jedna myśl na zdanie. Tekst napisany „do czytania" zawsze brzmi sztucznie, kiedy się go mówi.
• Teksty na prompter wysyłasz nam dobę przed sesją, a prezentacje i grafiki dwie doby przed.
• Możesz mieszać: część odcinka z promptera, część swobodnie. To wygląda bardzo dobrze.
• Poćwicz w domu: pod adresem storymakers.studio/prompter masz nasz prompter w przeglądarce. Wklejasz tekst i czytasz we własnym tempie.

Zapowiedź odcinka

Mała rzecz, o której łatwo zapomnieć. Jeśli zamawiasz teaser albo rolki, potrzebujemy jednego lub dwóch zdań powiedzianych prosto do kamery: co czeka widza w tym odcinku i dlaczego warto go obejrzeć. Napisz je zawczasu i dopisz do scenariusza. Nagranie zajmuje dwie minuty, a wymyślanie tego na miejscu potrafi zająć kwadrans.

Zabierz wydruk albo tablet, nie luźne kartki. Kartkowanie papierami jest doskonale słyszalne i jest jednym z niewielu dźwięków, których montaż naprawdę nie usunie.

Na planie

Trzy rzeczy, o których warto pamiętać:

• Mikrofon bywa włączony w przerwie. Mówimy o tym nie po to, żeby Cię onieśmielić, tylko żebyś wiedział. Realizator zawsze uprzedza, kiedy nagrywamy.
• Telefon w tryb samolotowy, nie w wyciszenie. Wibracja na blacie jest równie słyszalna jak dzwonek.
• Gestykuluj normalnie, w obrębie tułowia. Ręce dodają wiarygodności, a trzymane sztywno przy sobie zabierają jej więcej niż jakakolwiek pomyłka w tekście.

Co zabrać

• Wierzchnie warstwy garderoby według liczby odcinków
• Zapasowa koszula albo góra
• Wydrukowany plan odcinka albo tablet
• Kartka z nazwiskami, nazwami i liczbami, których nie chcesz przekręcić
• Zapowiedź odcinka, jedno albo dwa zdania, spisane
• Własny podkład lub puder, jeśli używasz konkretnego
• Ładowarka i powerbank
• Okulary, w których chodzisz na co dzień
• Woda na drogę, nie kawa
• Numer do osoby kontaktowej ze studia
• Zdjęcie kompletu ubrań z poprzedniej sesji, jeśli kontynuujesz cykl

Najczęstsze obawy

Na koniec

Masz pytanie, którego tu nie ma? Napisz albo zadzwoń przed dniem zdjęciowym. Każdą rzecz ustaloną wcześniej rozwiązujemy w minutę, a tę samą rzecz na planie rozwiązujemy w kwadrans, przy ekipie czekającej w studiu.

→ Zanim przyjedziesz, przejrzyj Dziesięć błędów pierwszego nagrania w Poradniku Podcastera.

Miło nam będzie, jeśli nagrasz swój backstage: instastory, zdjęcie z planu, kilka sekund zza kulis. Jeszcze milej, jeśli oznaczysz nasz profil @storymakers_pl, a po wizycie zostawisz nam opinię w Google Maps. Dwa zdania od Ciebie znaczą dla nas więcej niż reklama.

Do zobaczenia w Modlniczce. Powitamy Cię pyszną, aromatyczną kawą.

→ Czytaj dalej: Ćwiczenia dykcji i emisji głosu · Prompty AI do podcastu firmowego · w Poradniku Podcastera: Rozdział 8, Tydzień przed sesją